Na weken van intensieve gesprekken ligt er een breed gedragen samenlevingsakkoord. Tien van de dertien partijen in de gemeenteraad hebben zich hieraan verbonden. Zeven van deze partijen, waaronder Gouda Vitaal, hebben daarnaast afspraken gemaakt over de manier waarop zij de komende jaren samenwerken. De kwetsbare financiële positie van de gemeente speelde daarbij een belangrijke rol. Daarmee kiest Gouda voor een andere bestuursstijl dan we gewend waren.
Dat vraagt om enige uitleg. We hebben niet gekozen voor een traditioneel coalitieakkoord waarin alles voor vier jaar wordt dichtgetimmerd. In plaats daarvan is gekozen voor een samenlevingsakkoord dat de hoofdlijnen vastlegt. De uitwerking gebeurt vervolgens samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. De gemeenteraad behoudt daarbij haar eigen rol. Per onderwerp kunnen andere meerderheden ontstaan. Dat betekent meer ruimte voor debat, meer invloed voor de raad en vooral meer invloed voor de stad.
Voor Gouda Vitaal sluit deze aanpak goed aan bij waar wij de afgelopen jaren voor hebben gestaan. Wij hebben steeds gezegd dat participatie geen toneelstukje achteraf mag zijn, maar moet plaatsvinden voordat besluiten worden genomen. Dat inwoners serieus genomen moeten worden. Dat beleid haalbaar en betaalbaar moet zijn. En dat gezond verstand belangrijker is dan politieke stokpaardjes.
Wie het akkoord en de samenwerkingsafspraken leest, ziet veel punten terug die ook in ons verkiezingsprogramma stonden. Natuurlijk gaat de aandacht daarbij ook uit naar parkeren. Begrijpelijk, want dat onderwerp heeft veel inwoners direct geraakt. Maar het akkoord gaat over veel meer dan parkeren alleen.
Zo wordt afvalinzameling opnieuw onderzocht, komt er meer aandacht voor leefbaarheid en veiligheid in de wijken en wordt scherper gekeken naar de gemeentelijke uitgaven. Van de grote culturele instellingen wordt meer cultureel ondernemerschap gevraagd en ook de exploitatie van het stadhuis en Campus Gouda wordt opnieuw tegen het licht gehouden. Bij de invoering van de zero-emissiezone wordt nadrukkelijk rekening gehouden met ondernemers. Daarnaast wordt niet langer vastgehouden aan het uitgangspunt dat Gouda in 2040 koste wat kost aardgasvrij moet zijn. Het landelijke tijdpad richting 2050 wordt leidend. Dat is realistischer, eerlijker en beter uitvoerbaar.
Juist die punten zijn voor ons belangrijk. De financiële positie van Gouda staat onder druk. Als we voorzieningen voor inwoners willen behouden en ruimte willen houden voor investeringen, moeten we ook kritisch durven kijken naar bestaande uitgaven en naar de vraag of beleid nog steeds doet waarvoor het ooit is bedacht.
Betekent dit dat alles uit het programma van Gouda Vitaal is overgenomen? Natuurlijk niet. Wij hebben geen meerderheid in de raad. In een gemeenteraad met dertien partijen moet iedereen concessies doen. Dat geldt voor Gouda Vitaal, maar ook voor alle andere partijen. Politiek is uiteindelijk de kunst om verschillen te overbruggen en samen stappen vooruit te zetten.
Dat maakt sommige keuzes lastig. Neem het parkeerbeleid in Korte Akkeren. Wij hebben altijd duidelijk gemaakt dat het huidige beleid grote schade heeft veroorzaakt en onrechtvaardig uitpakt. Bewoners lopen vast, ondernemers zien klanten wegblijven en verenigingen merken de gevolgen. Tegelijkertijd was er een brede wens om inwoners eerst zorgvuldig te betrekken bij de structurele oplossing. Dat kost tijd. Tijd die sommige ondernemers en verenigingen simpelweg niet meer hadden. Daarom is voorlopig voor hen gekozen voor een directe noodmaatregel: de eerste drie uur parkeren worden gratis of vrijwel gratis. Vrijwel gratis, omdat anders de parkeerapp niet gebruikt kan worden, hetgeen van belang is om handhaving mogelijk te maken. Is dit exact de oplossing die wij zelf zouden hebben bedacht? Nee. Hadden wij liever verdergaande maatregelen gezien? Zeker. Maar in een gemeenteraad met 13 partijen is het geven en nemen..
Voor ons was vooral de vraag wat er zou gebeuren als deze samenwerking niet tot stand kwam. Het risico dat de oude bestuurlijke koers grotendeels zou worden voortgezet, woog zwaar. Wij zijn de verkiezingen ingegaan omdat wij vonden dat dingen anders moesten. Dan moet je ook bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen als zich een kans voordoet om daadwerkelijk iets te veranderen.
Veranderen gaat echter niet met een toverstaf. Wanneer je inwoners echt wilt betrekken, kost dat tijd. Wanneer je beleid zorgvuldig wilt herzien, kost dat tijd. En wanneer je financiële keuzes opnieuw wilt bekijken, kost dat tijd. Dat is soms frustrerend, maar het alternatief is terugvallen in een situatie waarin besluiten vaak al vaststonden voordat inwoners waren gehoord.
Wij zien in dit akkoord een duidelijke koerswijziging. Een realistischer duurzaamheidsbeleid. Meer oog voor ondernemers. Een herbeoordeling van het parkeerbeleid. Een nieuwe discussie over afvalinzameling. Een kritische blik op gemeentelijke uitgaven. Meer aandacht voor veiligheid en leefbaarheid. En vooral: een bestuur dat eerder met inwoners in gesprek gaat.
Daarom zijn wij positief over de richting die Gouda nu inslaat. Niet omdat alles al geregeld is en niet omdat al onze wensen zijn gerealiseerd. Maar omdat er eindelijk ruimte is ontstaan om zaken anders aan te pakken.
De komende tijd worden inwoners op verschillende onderwerpen uitgenodigd om mee te denken. Wij hopen dat veel Gouwenaars die kans benutten. Want deze nieuwe manier van besturen kan alleen slagen als de stad daadwerkelijk meedoet.
En precies daarvoor hebben wij als Gouda Vitaal deelgenomen aan de verkiezingen.